Βάπτιση στα Δαρνακοχώρια Σερρών

Βάπτιση στα Δαρνακοχώρια Σερρών - Ήθη και Έθιμα

Η βάφτιση, τα «βαφτίσια», όπως τα έλεγαν, γίνονταν γρήγορα, συνήθως μέσα στον πρώτο χρόνο από τη γέννηση του παιδιού. Την ευθύνη της βάφτισης κι όλων των σχετικών αναλάμβανε η νουνά ή ο νουνός - η κα-λ 'μάνα ή ο καλτάτας, όπως τους έλεγαν. Η βάφτιση γινόταν πάντα Κυριακή, μετά την απόλυση της θ. Λειτουργίας στην κεντρική εκκλησία του χωριού ή σπανιότερα σε Μοναστήρι, όπως σήμερα στη Βυζαντινή Μονή του Τιμίου Προδρόμου. Ο νουνός ή η νουνά με τη μαμή πήγαιναν το παιδί στην εκκλησία. Εκεί ο παπάς τελούσε, κατά το γνωστό ορθόδοξο τελετουργικό, το Μυστήριο του Βαπτίσματος. Οι γονείς του παιδιού παρέμεναν στο σπίτι. Η νουνά έδινε στο παιδί όποιο όνομα ήθελε, χωρίς να ρωτά τους γονείς. Συνήθως, όμως, έδινε το όνομα του παππού ή της γιαγιάς (των γονιών του πατέρα) στο πρώτο παιδί, ενώ στο δεύτερο παιδί έδινε όνομα από τους γονείς της μάνας6.

Γενικά, επειδή τα παιδιά ήταν πολλά, δεν υπήρχε πρόβλημα στην επιλογή του ονόματος. Όσο ο ιερέας διάβαζε στο Νάρθηκα το Α' μέρος της ακολουθίας, τα «κατηχούμενα», μικρά παιδιά, ηλικίας 8-12 χρόνων, περίμεναν με αγωνία να ακούσουν το όνομα του παιδιού. Δεν προλάβαινε ν' αποτελειώσει το όνομα η νουνά και οι νεαροί έφευγαν σαν αστραπή από την εκκλησία για να πάνε στο σπίτι, να πουν τα «συγχαρίκια» στους γονείς. Εκεί ο πατέρας έδινε χρήματα στα παιδιά - το μεγαλύτερο, βέβαια, ποσό το έπαιρνε ο πρώτος - και η μητέρα κερνούσε γλυκά. Κάθε φάση της ζωής του μικρού παιδιού γιορταζόταν δεόντως. Τον 5ο-6ο μήνα που άρχιζε να μπουσουλάει, να «αρκουδίζει», Όπως έλεγαν χαρακτηριστικά, έκαναν την αρκουδόπιτα, ενώ, όταν το παιδί έκανε τα πρώτα βήματα, συνήθως με την συμπλήρωση έτους, όλοι στο σπίτι απολάμβαναν την... περπατόπιτα. Η «πιρπατόπ'τα» ήταν συνήθως χαλβάς από σιμιγδάλι, πού τα δύσκολα εκείνα χρόνια της ανέχειας μας φαινόταν διπλά νόστιμος. Γιατί τον παλιό εκείνο καλό καιρό ήταν - ή φαίνονταν ότι ήταν - όλα νόστιμα και ωραία.

 

1. Ο γάμος και η απόκτηση παιδιών καταξίωνε τη γυναίκα και έτσι έδειχνε την αξία της. «Παντρευτοΰς και γκαστρωθοϋς, να δω τη λεβεντιάς'», λέει μια παροιμία στο Νέο Σούλι...

2. Το σ'νί είναι ή αρχαιοελληνική λέξη σινίον = δίσκος, κόσκινο. Η γλώσσα των Δαρνακοχωρίων είναι πλούσια σε λέξεις της αρχαίας. Παράβαλε σχετικά Αν. Μπέγκου, Το γλωσσικό ιδίωμα του Ν. Σουλίου Σερρών, ό.π., σελ, 71-79. 

3. Ο γαμπρός επί μία εβδομάδα δεν έπρεπε να δει τη νύφη. Αν τολμούσε να παραβεί αυτόν τον άγραφο νόμο, τον μουτζούρωναν με φούμο από το φούρνο ή τον αλεύρωναν.

4. Βλ. σχετικά: Ευρυδίκη Αντζουλάτου-Ρετσίλα, Τα στέφανα του γάμου στη Νεότερη "Ελλάδα. Αθήνα 1980 (διδακτορική διατριβή).

5. Κάθε χωριό είχε 1-2 πρακτικές μαμές πού διεκπεραίωναν με αρκετή επιτυχία, για την εποχή τους, το δύσκολο, αλλά και σωτήριο στην κυριολεξία έργο τους. Στα Δαρνακοχώρια, μέχρι τα μισά του αιώνα μας, ονομαστές μαμές ήταν η Τσιμούρινα, η Πολυξιά, ή Κανάκω (στο Νέο Σούλι), ή Κουκούγινα (στο  ¶γιο  Πνεύμα), η Νανάτσινα και η Κοκίρινα (στο Χρυσό) η μπάμπω η Φώτου-Λιθαρή (στην Πεντάπολη) κ.ά. Εντυπωσιακές, καμιά φορά, ήταν και οι προβλέψεις τους. Εκπληκτική, πράγματι, ή πρόβλεψη πρακτικής μαμής στο Νέο Σούλι, γύρω στο 1950. « Πολλά λαγούδια βλέπω 'δώ, μαρή!». Σε λίγους μήνες η γυναίκα γέννησε τρίδυμα, σπάνιο φαινόμενο για την εποχή. Οι πρώτες διπλωματούχες μαίες διορίστηκαν ατή δεκαετία του 1960-70.

6. Στα Δαρνακοχώρια συχνή είναι ή χρήση αρχαίων Ελληνικών ονομάτων. Το γεγονός έχει την εξήγηση του. Οι  Έλληνες στα δύσκολα χρόνια της μακραίωνης τουρκοκρατίας ήταν φυσικό να θέλουν να συνδεθούν ψυχικά με την αρχαιότητα, δίνοντας αρχαία ελληνικά ονόματα στα παιδιά τους. Η τάση αυτή, γενικότερα, εκφράζεται μέσα από τα κείμενα του Νεοελληνικοί Διαφωτισμού. Το Έθνος που μόλις αφυπνίζεται, είναι φυσικό και αναμενόμενο να θέλει να στηριχθεί στην κλασική του κληρονομιά. Σωκράτης, Σοφοκλής, Αριστοτέλης, Θεμιστοκλής, Τιμολέων είναι ονόματα που συναντιόνται στα Δαρνακοχώρια.

Πηγή : darnakas.gr 


 

 
 
Copyright (c)2011 vaPtizo.gr- Βάπτιση & HyperHosting.GR | Free Website Template by SuperSite.Me